Η Ρόδος ζητά σύγχρονο χωροταξικό για τον τουρισμό. Η ανάγκη έγινε πιο επιτακτική το 2026 λόγω πιέσεων σε υποδομές.
Τι ακριβώς συνέβη
Το νησί της Ρόδου αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις από τον τουρισμό και την κρουαζιέρα. Ο Διεθνής Αερολιμένας «Διαγόρας» και το λιμάνι κρουαζιέρας εξυπηρετούν εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Η ξενοδοχειακή δυναμικότητα του νησιού είναι μεγάλη, με χιλιάδες κλίνες και σημαντικό αριθμό εποχικών εργαζομένων που αυξάνουν τον πληθυσμό τους καλοκαιρινούς μήνες.
Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο θεσμοθετημένο πολεοδομικό σχέδιο για όλο το νησί. Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια παραμένουν ανολοκλήρωτα σε κρίσιμες ζώνες. Δεν έχουν καθοριστεί σαφείς χρήσεις γης, ζώνες ανάπτυξης και όρια φέρουσας ικανότητας ανά περιοχή.
Η φέρουσα ικανότητα δεν μπορεί να μετρηθεί μόνο με κλίνες ανά κάτοικο. Στο νησί λειτουργούν συστήματα ύδρευσης, αποχέτευσης και βιολογικών καθαρισμών που σηκώνουν μεγάλο όγκο χρήσης. Υπάρχουν προβλήματα στη διαχείριση απορριμμάτων και στην ενεργειακή επάρκεια κατά τις αιχμές.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Τοπικές αρχές και φορείς του τουρισμού ζητούν ειδική αντιμετώπιση στη χάραξη του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Επισημαίνουν ότι η Ρόδος δεν μπορεί να ενταχθεί με οριζόντιους δείκτες και γενικές κατηγοριοποιήσεις. Ζητούν αποτύπωση της εποχικότητας, των εποχικών εργαζομένων και των επισκεπτών κρουαζιέρας.
Παράγοντες της τοπικής οικονομίας προειδοποιούν για ενίσχυση των χωρικών ανισοτήτων αν το πλαίσιο εφαρμοστεί μηχανιστικά. Αναφέρουν συγκεκριμένα ζητήματα στο βόρειο τουριστικό μέτωπο, στις παράκτιες ζώνες και σε περιοχές προστασίας φυσικού περιβάλλοντος. Η έλλειψη σαφούς καθορισμού χρήσεων γης επιβαρύνει την τοπική διοίκηση και τις υποδομές.
Οι τεχνικές ενότητες που αξιολογούν τη φέρουσα ικανότητα ζητούν μέτρηση με βάση την επάρκεια ύδρευσης, τη λειτουργία αποχέτευσης, τη διαχείριση απορριμμάτων, την ενεργειακή κάλυψη, τη λειτουργία οδικού δικτύου και τις αεροπορικές και λιμενικές υποδομές. Αυτοί οι δείκτες, λένε, αποτυπώνουν καλύτερα την πίεση από την εποχικότητα.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Για να προχωρήσει ο σχεδιασμός χρειάζεται συγκροτημένη καταγραφή υποδομών και περιβαλλοντικών ορίων. Απαιτούνται μελέτες φέρουσας ικανότητας ανά μικρο-περιοχή της Ρόδου. Πρέπει να τεθούν σαφή όρια για τις χρήσεις γης, λαμβάνοντας υπόψη ξενοδοχειακές ζώνες, τουριστικές επιχειρήσεις και προστατευόμενες περιοχές.
Η ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων θα επιτρέψει στο νησί να διαχειριστεί καλύτερα ύδρευση, αποχέτευση και διαχείριση απορριμμάτων. Χωρική διαφοροποίηση μεταξύ βόρειου τουριστικού μετώπου και αγροτικών-ορεινών περιοχών θεωρείται απαραίτητη. Η ενίσχυση της ενεργειακής επάρκειας και η βελτίωση του οδικού δικτύου θα μειώσουν τις πιέσεις στις αιχμές της τουριστικής περιόδου.
Χωροταξικό με εξειδίκευση για τη Ρόδο θα συγκεράσει την ανάγκη ανάπτυξης με την προστασία φυσικών πόρων. Η εφαρμογή του πρέπει να βασιστεί σε συγκεκριμένα δεδομένα και όχι σε οριζόντιες κατηγοριοποιήσεις.
