—
Τουρκία: Ο αγώνας κατά του πληθωρισμού τροφίμων που διαιρεί την κοινωνία
Η Τουρκία έχει κηρύξει ανοιχτό πόλεμο κατά των αυξήσεων τιμών τροφίμων, λαμβάνοντας δραστικά μέτρα που περιλαμβάνουν απαγόρευση εξαγωγών και αποστολή κρατικών ελεγκτών σε όλες τις μεγάλες αγορές της χώρας. Η κυβέρνηση του προέδρου Ερντογάν απειλεί με τεράστια πρόστιμα όσους εμπόρους και παραγωγούς κάνουν ό,τι χαρακτηρίζει ως “υπερβολικές αυξήσεις τιμών”, με τα πρόστιμα να μπορούν να φτάσουν τα 1,8 εκατομμύρια τουρκικές λίρες, ισοδύναμα με 35.000 ευρώ.
Το πρόβλημα έχει γίνει ιδιαίτερα οξύ καθώς η χώρα εισέρχεται στην περίοδο του Ραμαζανίου, όταν η ζήτηση τροφίμων αυξάνεται δραματικά και οι έμποροι εκμεταλλεύονται την κατάσταση για μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, ο πληθωρισμός τροφίμων έχει φτάσει το 32%, ένα ποσοστό που συμπαρασύρει και όλες τις υπόλοιπες τιμές της οικονομίας και προκαλεί μεγάλη δυσαρέσκεια στον πληθυσμό.
Η κρίση που υπονομεύει την κυβέρνηση
Αν και ο γενικός πληθωρισμός έχει μειωθεί σημαντικά από το ιστορικό υψηλό του 86% που κατέγραψε πριν από τριάμισι χρόνια, παραμένοντας στο 31% σε ετήσια βάση, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας έχασε τον στόχο της να μειώσει τον πληθωρισμό στο 24% κατά το 2025, ενώ οι Τούρκοι πολίτες πιστεύουν ότι το 2026 ο πληθωρισμός θα μπορούσε να είναι τριπλάσιος από τον επίσημο στόχο του 16%.
Η συνεχής ανάδυση των τιμών έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα τρία τέταρτα των Τούρκων θεωρούν ότι δεν εφαρμόζονται κατάλληλες οικονομικές πολιτικές, ενώ περισσότεροι από το ένα τρίτο αναφέρουν ότι το κόστος διαβίωσης είναι πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημά τους. Ο πληθωρισμός τροφίμων αποτελεί την κύρια ανησυχία για τα νοικοκυριά, που αγωνίζονται να ισοσκελίσουν τα οικονομικά τους.
Ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και επιχειρηματίες που συνήθως υποστηρίζουν την κυβέρνηση κάνουν παράπονα. Ο Μπουρχάν Οζντεμίρ, επικεφαλής της φιλοκυβερνητικής επιχειρηματικής ένωσης MÜSİAD, δήλωσε πρόσφατα ότι κανείς στην Τουρκία δεν γνωρίζει πλέον την πραγματική τιμή οποιουδήποτε προϊόντος. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι είναι “αφύσικο” να υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές τιμών για το ίδιο προϊόν σε διαφορετικές περιοχές, με το παράδειγμα του τσαγιού να κοστίζει 500 λίρες σε ένα μέρος και μόλις 5 λίρες σε άλλο.
Η κυβέρνηση προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις παραμορφώσεις της αγοράς με τεχνοκρατικές μεθόδους. Ο νυν υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ χρησιμοποιεί γλώσσα που συνάδει με τις ορθόδοξες οικονομικές πολιτικές, προσπαθώντας να περιορίσει τις δραστικές αυξήσεις που προκάλεσαν οι πολιτικές εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων του προκατόχου του. Ωστόσο, οι προσπάθειές του να ερμηνεύσει τις αυξήσεις τιμών ως αποτέλεσμα “δυσμενών καιρικών συνθηκών” δεν φαίνεται να πείθει τον κόσμο.
Η τουρκική κυβέρνηση βρίσκεται σε δύσκολη θέση, προσπαθώντας να ελέγξει ένα πρόβλημα που έχει βαθιές ρίζες στις προηγούμενες οικονομικές πολιτικές, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη ενός απογοητευμένου πληθυσμού.
