—
Η πυρηνική ενέργεια και ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία
Μια σημαντική επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό «Nature Communications» φέρνει στο προσκήνιο ένα ανησυχητικό ευρήμα: οι κάτοικοι των κομητειών των Ηνωμένων Πολιτειών που ζουν κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο σε σχέση με εκείνους που διαμένουν σε μεγαλύτερη απόσταση από αυτές τις εγκαταστάσεις.
Η έρευνα, που διεξήχθη από την Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, αποτελεί την πρώτη μελέτη του 21ου αιώνα που αναλύει τη σχέση ανάμεσα στην εγγύτητα σε όλους τους πυρηνικούς σταθμούς στις ΗΠΑ και τη θνησιμότητα από καρκίνο. Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Πέτρος Κουτράκης, τονίζει ότι «η πυρηνική ενέργεια αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία», ανοίγοντας ένα σημαντικό διάλογο για τις πραγματικές επιπτώσεις της πυρηνικής ενέργειας στον πληθυσμό.
Μια ευρεία και λεπτομερής ανάλυση
Το έναυσμα για τη διεξαγωγή αυτής της μεγάλης κλίμακας μελέτης δόθηκε όταν γιατροί παρατήρησαν αυξημένο αριθμό καρκίνων στη Μασαχουσέτη, όπου λειτουργεί ένα πυρηνικό θερμοηλεκτρικό εργοστάσιο. Αυτή η παρατήρηση οδήγησε τους ερευνητές να επεκτείνουν τη διερεύνηση σε όλους τους πυρηνικούς σταθμούς των ΗΠΑ.
Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα για την περίοδο 2000-2018, χρησιμοποιώντας προηγμένη στατιστική μοντελοποίηση που υπολόγισε τη σωρευτική επίδραση όλων των κοντινών πυρηνικών σταθμών. Κατά τη διεξαγωγή της μελέτης, ελήφθησαν υπόψη πολλοί παράγοντες που θα επηρέαζαν τα αποτελέσματα, όπως το μορφωτικό επίπεδο, το μέσο οικογενειακό εισόδημα, η φυλετική σύνθεση, η μέση θερμοκρασία και υγρασία, το ποσοστό καπνίσματος και ο δείκτης μάζας σώματος.
Τα ευρήματα ήταν ξεκάθαρα: οι κομητείες που βρίσκονταν πλησιέστερα σε πυρηνικούς σταθμούς εμφάνιζαν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο, ακόμη και μετά τον έλεγχο των κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου μελέτης, περίπου 115.000 θάνατοι από καρκίνο στις ΗΠΑ (ή περίπου 6.400 ετησίως) οφείλονταν στην εγγύτητα σε πυρηνικούς σταθμούς.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη στους ηλικιωμένους, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μακροχρόνια έκθεση σε ραδιενέργεια μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις.
Μια δεύτερη έρευνα της ίδιας ομάδας, που θα δημοσιευθεί σύντομα, εντοπίζει αύξηση σε τρεις συγκεκριμένες μορφές καρκίνου με υψηλά ποσοστά θνησιμότητας: τον καρκίνο του πνεύμονα και του παχέος εντέρου σε άνδρες και γυναίκες, καθώς και τον καρκίνο του μαστού στις γυναίκες.
Επιπλέον, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει ότι η επίδραση των πυρηνικών σταθμών δεν περιορίζεται μόνο στον καρκίνο. Σε μελλοντικές ανακοινώσεις θα παρουσιάσουν επιπτώσεις στο κεντρικό και περιφερειακό νευρικό σύστημα και τις χρόνιες νεφρικές παθήσεις.
Παρόμοιες μελέτες με αντίστοιχα αποτελέσματα έχουν διεξαχθεί και στην Αγγλία και τη Νότια Κορέα, ενισχύοντας τα ευρήματα της αμερικανικής έρευνας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ τα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν αιτιώδη σχέση, αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης των πιθανών επιπτώσεων της πυρηνικής ενέργειας στην υγεία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η πυρηνική ενέργεια προβάλλεται ως λύση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Ο κ. Κουτράκης επισημαίνει ότι η χρήση πυρηνικής ενέργειας εμπεριέχει πολλούς κινδύνους, από την εξόρυξη και τον εμπλουτισμό ουρανίου, τη λειτουργία των πυρηνικών σταθμών και τα πιθανά ατυχήματα, έως την αποθήκευση αποβλήτων. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που είναι σεισμογενείς, οι κίνδυνοι είναι ακόμη μεγαλύτεροι, με πιθανές τεράστιες επιπτώσεις στην υγεία, τη μόλυνση του περιβάλλοντος και τον τουρισμό. Ο ερευνητής υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να επικεντρωθεί στις τεράστιες δυνατότητες που διαθέτει για ηλιακή και αιολική ενέργεια.
