—
Σχέδιο Ετοιμότητας για Νέα Ενεργειακή Κρίση
Η ελληνική κυβέρνηση δεν παίρνει τίποτα για δεδομένο. Ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ετοιμάζει ήδη σενάρια έκτακτης στήριξης για την περίπτωση που ο σύγκρουση διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μια προληπτική κίνηση που αντανακλά τα μαθήματα που έμαθε η χώρα από την ενεργειακή κρίση του 2022, που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το κεντρικό ερώτημα που καθορίζει όλα τα σχέδια είναι απλό: πόσο θα ανέβει η τιμή του πετρελαίου Brent; Αν η τιμή του βαρελιού σκαρφαλώσει και παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια για τουλάχιστον 30 ημέρες, τότε θα ενεργοποιηθούν αυτόματα τα μέτρα στήριξης. Προς το παρόν, η τιμή διαπραγματεύεται γύρω στα 80 δολάρια ανά βαρέλι, γεγονός που δίνει περισσότερο χρόνο για προετοιμασία.
Το Μοντέλο της Στοχευμένης Επιδότησης
Η επαναφορά του Fuel Pass είναι η πρώτη γραμμή άμυνας της κυβέρνησης. Σε αντίθεση με τα προγράμματα του 2022, το νέο μοντέλο θα είναι περισσότερο στοχευμένο, με σαφή εισοδηματικά κριτήρια. Η ενίσχυση θα κατευθυνθεί κυρίως σε χαμηλά εισοδήματα, επαγγελματίες οδηγούς και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών, ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, σε περίπτωση που η άνοδος του πετρελαίου συμπαρασύρει και τις τιμές χονδρικής του ρεύματος. Το σενάριο προβλέπει έναν μηχανισμό αυτόματης παρέμβασης, με κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα, ώστε να απορροφάται μέρος της αύξησης και να αποφεύγεται ένα νέο πληθωριστικό σοκ.
Τα Μαθήματα του 2022
Το 2022, η εφαρμογή των προγραμμάτων στήριξης κόστισε στον προϋπολογισμό περισσότερα από 850 εκατομμύρια ευρώ. Το Fuel Pass ξεκίνησε πρώτο, ακολούθησε το Market Pass για τα τρόφιμα, ενώ παράλληλα υπήρχε επιδότηση στο ρεύμα. Αν και τα μέτρα αυτά ήταν αναγκαία, το κόστος τους ήταν σημαντικό και άφησε σημαντικές πληγές στο δημοσιονομικό περιθώριο.
Για αυτό το λόγο, το νέο σχέδιο έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι πιο αποτελεσματικό και λιγότερο δαπανηρό, χωρίς όμως να θυσιάζει τη προστασία των ευάλωτων κατηγοριών πληθυσμού.
Ψυχραιμία και Αυξημένη Προσοχή
Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών δηλώνει ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις με ψυχραιμία και αυξημένη προσοχή. Όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, η ελληνική οικονομία έχει αποδείξει ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις. Μάλιστα, ο προϋπολογισμός του 2026 ήδη περιλαμβάνει δυσμενή σενάρια, προκειμένου να είναι η χώρα προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.
Αν επιβεβαιωθεί το δυσμενές σενάριο με πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια, ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,7%, η ιδιωτική κατανάλωση θα μειωθεί κατά 0,7% και το πραγματικό ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί στο 1,9%. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές εκτιμούν ότι τέτοιες επιπτώσεις είναι διαχειρίσιμες με τα κατάλληλα μέτρα.
Το ζήτημα θα αποτελέσει κεντρικό θέμα συζήτησης στο Eurogroup της προσεχούς Δευτέρας, καθώς η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς αγορές σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή στη Μέση Ανατολή μεταφέρεται γρήγορα στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού σε όλη την ηπειρωτική Ευρώπη.
