—
Η Ευρώπη αντιμέτωπη με νέο ενεργειακό σοκ
Οι τάσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας έχουν αναγκάσει τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης να συσταθούν στις Βρυξέλλες για να αντιμετωπίσουν μια κρίση που απειλεί να εκτροχιάσει την ήδη εύθραυστη αναπτυξιακή πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει ένα ενεργειακό περιβάλλον πρωτοφανούς αστάθειας, με τις συνέπειες να απλώνονται σε όλο το ευρωπαϊκό ηπειρωτικό χώρο.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική όταν αναλογιστεί κανείς τα νούμερα. Το διεθνές πετρέλαιο έχει ξεπεράσει τα 105 δολάρια το βαρέλι, ένα επίπεδο που τελευταία φορά καταγράφηκε το 2022, κατά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ταυτόχρονα, οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί δραματικά, καταγράφοντας άνοδο άνω του 65% μέσα σε μόλις μία εβδομάδα. Η τιμή της μεγαβατώρας έχει φτάσει τα 54 ευρώ, σχεδόν διπλάσια από τα 26,5 ευρώ που ήταν πριν από τρεις μήνες.
Το Στενό του Ορμούζ και η παγκόσμια ανησυχία
Η αιτία αυτής της ανατάραξης βρίσκεται στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που λαμβάνουν χώρα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη αρτηρία διεθνούς εμπορίου. Από εδώ διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, ποσοστό που καθιστά την περιοχή στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία. Οι διαταραχές στην κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων έχουν δημιουργήσει έντονες πιέσεις στην προσφορά, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι εάν οι διαταραχές παραμείνουν, οι τιμές μπορεί να πλησιάσουν ή ακόμα και να ξεπεράσουν τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Η Ευρώπη, ιδιαίτερα εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας, βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη θέση. Η ήπειρος έχει επενδύσει σημαντικά στις υποδομές υγροποιημένου φυσικού αερίου τα τελευταία χρόνια, αλλά η ξαφνική άνοδος των τιμών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα.
Οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης είναι πολυδιάστατες και ανησυχητικές. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο κόστος παραγωγής για τη βιομηχανία, αυξημένους λογαριασμούς για τα νοικοκυριά και πρόσθετη πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ επιχειρούν να επαναφέρουν τα δημόσια οικονομικά τους σε τροχιά δημοσιονομικής σταθερότητας, ένας στόχος που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολος.
Η ΕΕ έχει θέσει τον πήχη της ανάπτυξης για τη ευρωζώνη στο 1,2%, ένα σχετικά συντηρητικό στόχο που ήδη φαίνεται να απειλείται. Οι φόβοι για αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων είναι έντονοι, καθώς ο πληθωρισμός της ενέργειας μπορεί να μεταδοθεί στο σύνολο της οικονομίας.
Στη συνεδρίαση του Eurogroup, οι υπουργοί θα εξετάσουν σενάρια για την εξέλιξη των τιμών και την ανθεκτικότητα των ενεργειακών αποθεμάτων ενόψει των επόμενων μηνών. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον συντονισμό των πολιτικών στήριξης, ώστε να αποφευχθούν αποσπασματικές εθνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης εκτιμά ότι η κρίση ξεκίνησε από σχετικά χαμηλά επίπεδα τιμών, γεγονός που δίνει περιθώριο απορρόφησης των πρώτων κραδασμών. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι εάν οι τιμές παραμείνουν σημαντικά πάνω από τα 100 δολάρια για αρκετές εβδομάδες, θα απαιτηθεί μεγαλύτερη προσοχή και επανεκτίμηση της κατάστασης. Προς το παρόν, δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις επηρεασμού των βασικών πυλώνων της ελληνικής οικονομίας, όπως ο τουρισμός και οι επενδύσεις.
Η Ευρώπη, λοιπόν, περιμένει με αγωνία τις αποφάσεις του Eurogroup, ελπίζοντας ότι θα βρεθούν αποτελεσματικές «γραμμές άμυνας» απέναντι στο ενεργειακό σοκ που απειλεί τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της ηπείρου.
