Την αρχαιολογική κοινότητα της Ρόδου και της Δωδεκανήσου πλήττει η απώλεια του Ιωάννη Παπαχριστοδούλου, Επίτιμου Εφόρου Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού. Ήταν ένας από τους πλέον σημαντικούς αρχαιολόγους που υπηρέτησαν την ελληνική αρχαιολογική επιστήμη. Η σταδιοδρομία του άφησε ανεξίτηλο στίγμα στην αρχαιολογική έρευνα και στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς του Δωδεκανησιακού αρχιπελάγους.
Από το Κάιρο στη Ρόδο: Μια ζωή στην υπηρεσία της αρχαιολογίας
Ο Παπαχριστοδούλου γεννήθηκε στο Κάιρο της Αιγύπτου από ροδίους γονείς. Ο πατέρας του, Χριστόδουλος Παπαχριστοδούλου, ήταν φιλόλογος, εκπαιδευτικός και συγγραφέας, ενώ η μητέρα του, Μαριέττα Ξυλινά, προερχόταν επίσης από ροδιακή οικογένεια. Η οικογένεια επέστρεψε στη Ρόδο το 1946, αμέσως μετά την απελευθέρωση του νησιού από την ξένη κατοχή.
Σπούδασε στην Αστική Σχολή της Ρόδου και αποφοίτησε αριστούχος από το Βενετόκλειο Γυμνάσιο Αρρένων. Ως ένας από τους πρώτους Ροδίους που συμμετείχαν στις εισαγωγικές εξετάσεις για την είσοδό τους στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών μετά την Απελευθέρωση, φοίτησε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας.
Τέσσερις δεκαετίες στο πόστο του Εφόρου Αρχαιοτήτων
Το 1964 συμμετείχε στον διαγωνισμό πρόσληψης Επιμελητών Αρχαιοτήτων. Ένα χρόνο αργότερα, το 1965, διορίστηκε στη Δ΄ Εφορεία Κλασικών Αρχαιοτήτων Ναυπλίου, όπου συμμετείχε σε σημαντικές ανασκαφές και ερευνητικές εργασίες στην Πελοπόννησο, ιδίως στην Αργολίδα και τη Κορινθία.
Το 1969 μετατέθηκε στην Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αττικής, όπου δραστηριοποιήθηκε σε ανασκαφές και έρευνες στην Αττική και τα νησιά. Το 1973 επέστρεψε στη Ρόδο ως Επιμελητής Αρχαιοτήτων υπό τον Χρήστο Ντούμα, επανασυνδέοντας τελεσίδικα την πορεία του με τον τόπο καταγωγής του.
Το 1978 ανέλαβε ως Έφορος τη νεοσύστατη τότε ΚΒ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με έδρα τη Ρόδο. Υπηρέτησε αυτό το θέσιμε αφοσίωση, επιστημονική συνέπεια και διοικητική ευθύνη έως τη συνταξιοδότησή του, στο τέλος του 2000.
Ένα έργο που ζει μέχρι σήμερα
Το επιστημονικό έργο του Παπαχριστοδούλου ήταν εξαιρετικά πλούσιο. Σφράγισε τη μελέτη της αρχαίας Ρόδου και της Δωδεκανήσου, καλύπτοντας πεδία όπως η ιστορική τοπογραφία, η επιγραφική και η διοικητική οργάνωση του ροδιακού κράτους.
Από τις πλέον σημαντικές του εργασίες είναι οι «Αρχαίοι ροδιακοί δήμοι: Ιστορική επισκόπηση», η μελέτη για τη Λίνδο, το έργο «Ancient Rhodes: 2400 Years», καθώς και η συνεπιμέλεια του τόμου «Archaeology in the Dodecanese». Επιπλέον, ειδικότερες μελέτες για το Αρχαίο Γυμνάσιο, τις ανδρικές βιβλιοθήκες και την Επιγραφική Συλλογή της Ρόδου αποτελούν έως σήμερα βασικά σημεία αναφοράς για τους ερευνητές.
Πέρα από την αμιγώς επιστημονική του συνεισφορά, ήταν άνθρωπος υψηλού ήθους, ευγένειας και αληθινής προσφοράς. Στήριζε με γενναιοδωρία τα νεότερα στελέχη της Υπηρεσίας, καθοδηγώντας χωρίς επιτήδευση και εμπνέοντας με το προσωπικό του παράδειγμα.
