Αναταράξεις στις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις δημιουργεί η κρίση στη Μέση Ανατολή τον Απρίλιο 2026. Η αύξηση κόστους και η μείωση ζήτησης πάνε χέρι‑χέρι.
Τι ακριβώς συνέβη
Έρευνα του ΣΕΒΕ σε δείγμα 105 επιχειρήσεων, κυρίως μεσαίων (50–249 εργαζόμενοι), καταγράφει επιπτώσεις από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Το βασικό πρόβλημα είναι η άνοδος ενεργειακού και μεταφορικού κόστους. Στη βιομηχανία το 57,7% δηλώνει μείωση ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών. Στον αγροδιατροφικό τομέα το ποσοστό φτάνει το 71,4%. Στα δομικά υλικά αναφέρει προβλήματα το 60,0% και στις μεταφορές‑logistics το 66,7%.
Συγκεκριμένα, στη βιομηχανία το 32,0% επισημαίνει αυξημένο κόστος μεταφορών και το 30,7% άνοδο των τιμών ενέργειας. Στον αγροδιατροφικό τομέα το 43,2% αναφέρει μεγαλύτερα μεταφορικά και το 40,9% αύξηση ενεργειακού κόστους. Στα δομικά υλικά οι παράγοντες κόστους κατανέμονται περίπου ίσα (25% έκαστος).
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Οι επιχειρήσεις αντιδρούν κυρίως με αυξήσεις τιμών και αναζήτηση νέων αγορών. Στη βιομηχανία το 49,4% επιλέγει αύξηση τιμών και το 36,7% αναζητά εναλλακτικές αγορές. Στον αγροδιατροφικό τομέα το 44,4% σχεδιάζει αύξηση τιμών και το 37,0% στοχεύει νέες αγορές, ενώ το 11,1% εξετάζει μείωση εξαγωγικής δραστηριότητας.
Πέρα από κόστη, εταιρείες αναφέρουν καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και προβλήματα προμήθειας πρώτων υλών. Στη βιομηχανία το 15,3% αναφέρει καθυστερήσεις στην αλυσίδα και το 11,3% δυσκολίες στην προμήθεια πρώτων υλών. Στα δομικά υλικά καταγράφονται επίσης ζητήματα πληρωμών και προμηθειών (12,5%).
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Οι επιχειρήσεις ζητούν στοχευμένα μέτρα στήριξης από την πολιτεία. Ζητούν μείωση ενεργειακού κόστους, ενίσχυση ρευστότητας και διευκόλυνση εξαγωγικών διαδικασιών. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν επιδοτήσεις ενέργειας, φορολογικά κίνητρα και γρήγορες γραμμές χρηματοδότησης.
Αν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις, η τάση για αύξηση τιμών μπορεί να μειώσει την ανταγωνιστικότητα σε αγορές της ΕΕ και τρίτων χωρών. Η μετατόπιση σε νέες αγορές απαιτεί χρόνο και επενδύσεις μάρκετινγκ. Επίσης, οι μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένη ρευστότητα κινδυνεύουν να περιορίσουν την εξαγωγική δραστηριότητα εντός 6–12 μηνών, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συμμετεχόντων στην έρευνα.
Συμπέρασμα: η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη πλήξει το κόστος λειτουργίας των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων και θέτει στο τραπέζι άμεσα μέτρα στήριξης για την προστασία της εξωστρέφειας.
