Σοβαρά προβλήματα προκαλεί το υψηλό clawback στις φαρμακευτικές εταιρείες στην Ελλάδα. Η κατάσταση κλιμακώθηκε το 2019-2024 με έντονες οικονομικές πιέσεις.
Τι ακριβώς συνέβη
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, προειδοποίησε ότι οι πολυεθνικές φτάνουν στα όρια τους λόγω υπέρογκων υποχρεωτικών επιστροφών.
Από το 2019 έως το 2024 οι φαρμακευτικές δαπάνες αυξήθηκαν με CAGR 10,9% ενώ η δημόσια χρηματοδότηση αυξήθηκε μόνο με CAGR 3,65%.
Το μέσο ποσοστό clawback αυξήθηκε πάνω από 58%, με αποτέλεσμα περιορισμό αποθεμάτων και αποσύρσεις σκευασμάτων.
Η Έρευνα Δεικτών Αναμονής Ασθενών της EFPIA για το 2024 δείχνει ότι μόνο το 25% των φαρμάκων που εγκρίθηκαν μεταξύ 2020-2023 είναι πλήρως διαθέσιμα στην Ελλάδα.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή επιβαρύνουν ήδη το εμπόριο και τις επενδύσεις, προσθέτοντας αβεβαιότητα στην προμήθεια φαρμάκων.
Επιπλέον, ο κανόνας MFN (Most Favored Nation) που εφαρμόζεται διεθνώς αναμένεται να πιέσει περαιτέρω την τιμολόγηση, ειδικά σε σχέση με τις ΗΠΑ.
Αντιδράσεις, πλαίσιο και επιπτώσεις
Οι εταιρείες θεωρούν ότι οι καθυστερημένες μεταρρυθμίσεις της ελληνικής κυβέρνησης έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στην αναστροφή της κατάστασης.
Αρκετές φαρμακευτικές αναγκάζονται να μειώσουν εισαγωγές νέων καινοτόμων φαρμάκων στην ελληνική αγορά.
Οι ασθενείς αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην πρόσβαση σε θεραπείες και αυξήσεις αναμονής για κρίσιμα σκευάσματα.
Οι επιπτώσεις εκτείνονται και στη δημόσια υγεία: περιορισμένη διαθεσιμότητα φαρμάκων μπορεί να επιβαρύνει τα νοσοκομεία και τα φαρμακεία.
Επιχειρηματικά, η αύξηση του clawback και η πρόσθετη πίεση από διεθνή τιμολογιακά μέτρα μειώνουν τα περιθώρια κέρδους και την επενδυτική διάθεση.
Τι ακολουθεί — ανάλυση
Οι φαρμακευτικές ζητούν διαρθρωτικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού και καταβολής των επιστροφών.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη εφαρμόσει ορισμένα μέτρα, αλλά οι εταιρείες κρίνουν ότι δεν αρκούν.
Αν δεν μειωθεί η απόσταση μεταξύ αύξησης δαπανών και δημόσιας χρηματοδότησης, το πρόβλημα θα επιδεινωθεί.
Η υλοποίηση λύσεων θα απαιτήσει συντονισμό με ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση τιμών, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα φαρμάκων στην Ελλάδα.
Χωρίς άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις, οι εταιρείες μπορεί να συνεχίσουν να περιορίζουν την παρουσία νέων σκευασμάτων ή να αποσύρουν παλαιότερα προϊόντα από την ελληνική αγορά.
