Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας ανακοίνωσε το άνοιγμα των αρχείων της μυστικής αστυνομίας του κομμουνιστικού παρελθόντος. Η απόφαση ανακοινώθηκε μετά τη νίκη του Πίτερ Μάγιαρ στις 12 Απριλίου και πριν την ορκωμοσία της 9ης Μαΐου.
Τι ακριβώς συνέβη
Το κεντροδεξιό κόμμα Tisza του Πίτερ Μάγιαρ νίκησε στις βουλευτικές εκλογές της 12ης Απριλίου. Ο Μάγιαρ αναμένεται να ορκιστεί πρωθυπουργός στις 9 Μαΐου 2026. Ο Μπάλιντ Ρουφ, ο άνθρωπος που προορίζεται για επικεφαλής του πρωθυπουργικού γραφείου, δήλωσε ότι το άνοιγμα των αρχείων της μυστικής αστυνομίας θα είναι το «πρωταρχικό έργο» του.
Ο Ρουφ, δικηγόρος και πολιτικός σύμβουλος, τόνισε ότι το έργο θα δοθεί κυρίως σε ιστορικούς. Πρόσθεσε ότι η νέα κυβέρνηση θα εξασφαλίσει νομικό πλαίσιο για ανεξάρτητη έρευνα χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις. Μέχρι σήμερα η Ουγγαρία δεν είχε επίσημα αποκαλύψει τα ονόματα των συνεργατών της μυστικής υπηρεσίας του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η απόφαση έρχεται μετά την υπόσχεση του Tisza να επαναφέρει την Ουγγαρία σε ευρωπαϊκή τροχιά και να αποδεσμεύσει κονδύλια της Ε.Ε. Η κίνηση αντιμετωπίζεται ως βήμα προς περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία. Ο ιστορικός Κρίστιαν Ούνγκβαρι έχει ζητήσει στο παρελθόν πλήρη πρόσβαση στα αρχεία, επισημαίνοντας κινδύνους εκβιασμών σε δημόσια πρόσωπα εάν το παρελθόν παραμένει κρυφό.
Παρότι σε χώρες όπως η Πολωνία και η Τσεχία τα ονόματα των συνεργατών έγιναν δημόσια, στην Ουγγαρία υπήρξαν μόνο διαρροές στα μέσα ενημέρωσης. Στο νέο πλαίσιο τα άτομα θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στους δικούς τους φακέλους. Δεν θα προβλέπεται, κατά την πρώτη ανακοίνωση, ελεύθερη πρόσβαση σε υλικό για τρίτους ή πρώην πληροφοριοδότες.
Τι ακολουθεί / Ανάλυση
Η εφαρμογή του σχεδίου θα απαιτήσει νομοθετική πρωτοβουλία και διοικητικές δομές. Ο Ρουφ ανέφερε ότι θα δημιουργήσει γραφείο για την ανάκτηση κεφαλαίων και την επίβλεψη θεμάτων της Ε.Ε., με στόχο την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων ευρώ από παγωμένα κονδύλια. Η κίνηση δείχνει ότι η νέα κυβέρνηση επιδιώκει να συνδυάσει ιστορική διερεύνηση με οικονομική σταθερότητα.
Η διαδικασία θα δοκιμάσει τις εγγυήσεις για αμεροληψία. Η επιτυχία της θα κριθεί από το νομικό πλαίσιο που θα ψηφιστεί και από το πόσο γρήγορα θα παραδοθούν τα αρχεία στους ερευνητές. Αν η εφαρμογή είναι διαφανής, η κίνηση μπορεί να βελτιώσει τις σχέσεις της Ουγγαρίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και να ενισχύσει την εικόνα της χώρας ως αξιόπιστου εταίρου.
