Η σύμβαση του Ι. Μεταξά με τον Π. Μακρή υπεγράφη στις 12 Μαΐου 1928 και προκάλεσε πολιτικές αντιπαραθέσεις. Το ζήτημα αφορά ανάθεση δημοσίου έργου και υπόνοιες για χρηματισμό.
Τι ακριβώς συνέβη
Στις 12 Μαΐου 1928 υπογράφηκε η σύμβαση μεταξύ του δημοσίου και του εργολάβου Π. Μακρή, δημοσιευμένη στο ΦΕΚ Α΄ στις 2 Ιουνίου 1928. Η υπογραφή έγινε στις τελευταίες ημέρες της Οικουμενικής κυβέρνησης. Ο Ι. Μεταξάς επιθυμούσε διακαώς τη σύναψη της σύμβασης και υπέγραψε ο ίδιος τη συμφωνία με τον Μακρή για έργα οδοποιίας.
Ο Π. Μακρής φέρεται να δήλωσε ότι κατέβαλε χρηματισμούς σε δημόσιους λειτουργούς για να αναλάβει το έργο. Στην κοινωνία κυκλοφόρησαν αναφορές ότι ο Μακρής απέκτησε μεγάλη περιουσία, μεταξύ άλλων και για το σπίτι του στην Κηφισιά. Η ανοικοδόμηση της κατοικίας ξεκίνησε μετά από δάνειο που λήφθηκε στις 14 Μαΐου 1926, ενώ υπάρχουν ενδείξεις οικονομικών δυσκολιών για τον Μεταξά τον Δεκέμβριο του 1927.
Αντιδράσεις ή πλαίσιο ή επιπτώσεις
Ο πολιτικός αντίπαλος Ε. Βενιζέλος και ο Π. Τσαλδάρης επιβεβαίωσαν από τη Βουλή την ακεραιότητα του Ι. Μεταξά όταν τα έργα οδοποιίας είχαν ήδη ξεκινήσει. Ο Ν. Βεντήρης έγραψε άρθρο στη Μακεδονία στις 29 Μαρτίου 1931 με κριτική διάθεση προς τους μεσάζοντες. Από το βήμα της Βουλής στις 18 Μαρτίου 1931 ο Ε. Βενιζέλος επανέλαβε τη θέση του υπέρ της ακεραιότητας του Μεταξά.
Εντός του αντιβενιζελισμού η οδοποιία χρησιμοποιήθηκε ως μέσο πολιτικής προβολής από τους Ελευθεροφρόνους. Ο Μεταξάς απέβλεπε να συνδέσει το όνομά του με ένα μεγάλο αναπτυξιακό έργο και να ενισχύσει την εικόνα του κόμματος ως φορέα προόδου και εκσυγχρονισμού. Ωστόσο, η διαδικασία περιλάμβανε αυτοσχεδιασμούς και παραβιάσεις όρων διαγωνισμού για να επιταχυνθούν οι εργασίες.
Τι ακολουθεί / ανάλυση
Ένα σημείωμα στο «Αρχείον Ιωάννη Μεταξά» με ημερομηνία 30 Οκτωβρίου 1933 σχολιάζει το εφαρμοσθέν τιμολόγιο και την πορεία των έργων έξι χρόνια μετά. Η συζήτηση για τη σύμβαση έδειξε πως μεγάλα δημόσια έργα μπορούν να γίνουν πεδίο πολιτικής και προσωπικής προβολής.
Η υπόθεση του Μακρή και του Μεταξά μένει ως παράδειγμα των προκλήσεων στη διαχείριση δημόσιων έργων. Η διπλωματική διαχείριση των επικρίσεων και οι θεσμικές απαντήσεις τότε συνέβαλαν στην πολιτική σταθερότητα της εποχής.
