Στροφή προς νέο μοντέλο προστασίας των αγροτών
Την ανάγκη δημιουργίας ευρωπαϊκού μηχανισμού αντασφάλισης για φυσικές καταστροφές στη γεωργία επεσήμανε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, κατά τη συμμετοχή του στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.
Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε ότι το σημερινό μοντέλο που βασίζεται κυρίως σε εκ των υστέρων έκτακτες αποζημιώσεις, δημιουργεί σοβαρές, απρόβλεπτες και χρονικά συγκεντρωμένες πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα βλέπει θετικά έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό αντασφάλισης που θα ενισχύσει τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα για τον αγροτικό τομέα.
Παράλληλα, ο κ. Τσιάρας εστίασε στην ανάγκη ουσιαστικής απλούστευσης του πλαισίου εφαρμογής της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), τονίζοντας ότι η σταθερή χρηματοδότηση και η ευελιξία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια ισχυρή ΚΑΠ.
Κατά την προσέλευσή του στο Συμβούλιο, ο υπουργός δήλωσε ότι τα θέματα που θα συζητηθούν «συνιστούν μεγάλες προκλήσεις αλλά και μεγάλα ζητήματα για τον αγροδιατροφικό τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», επισημαίνοντας τη σημασία της διαμόρφωσης των όρων της νέας προγραμματικής περιόδου.
Κριτική στο σύστημα ελέγχων της ΚΑΠ
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Τσιάρας στις δυσλειτουργίες που ανέδειξε η εμπειρία των πρώτων ετών εφαρμογής της νέας ΚΑΠ. Το σημερινό πλαίσιο ελέγχων έχει καταστεί ιδιαίτερα σύνθετο, ιδίως με την εισαγωγή νέων απαιτήσεων, γεγονός που δημιουργεί αυξημένο διοικητικό βάρος και αβεβαιότητα για τους παραγωγούς, ενώ δυσχεραίνει και το έργο των εθνικών διοικήσεων.
Ο Έλληνας υπουργός χαρακτήρισε κρίσιμη τη μετάβαση σε ένα πιο αναλογικό και πραγματικά βασισμένο στον κίνδυνο σύστημα ελέγχων, με έμφαση στη συμμόρφωση μέσω διορθωτικών ενεργειών και πρόληψης, και όχι σε μια κατά κύριο λόγο τιμωρητική προσέγγιση μέσω δημοσιονομικών διορθώσεων.
Η απλούστευση της ΚΑΠ δεν μπορεί να παραμείνει διακηρυκτικός στόχος, τόνισε ο κ. Τσιάρας, αλλά πρέπει να αποτυπωθεί έμπρακτα στον τρόπο εφαρμογής της πολιτικής, ώστε να στηρίζεται ουσιαστικά ο γεωργός και να προστατεύονται αποτελεσματικά οι πόροι της Ένωσης.
Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στη συμβολή των οργανισμών πληρωμών και των αρμόδιων αρχών στη διαμόρφωση των λύσεων, καθώς διαθέτουν άμεση επιχειρησιακή εμπειρία από την εφαρμογή των μέτρων.
Στρατηγικός προσανατολισμός για το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας
Αναφορικά με τις εθνικές συστάσεις στο πλαίσιο της επόμενης ΚΑΠ, ο κ. Τσιάρας υπογράμμισε ότι πρόκειται για ζήτημα άρρηκτα συνδεδεμένο με τον στρατηγικό προσανατολισμό της μελλοντικής Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και, τελικά, με το είδος της ευρωπαϊκής γεωργίας που επιδιώκεται να οικοδομηθεί. Για την Ελλάδα, οι συστάσεις μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο, υπό σαφείς προϋποθέσεις.
Παράλληλα, η Ελλάδα στηρίζει την πρόταση για μεταφορά επιλεγμένων διατάξεων στους τομεακούς κανονισμούς της ΚΑΠ και της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ). Η προσέγγιση αυτή αποτελεί ουσιαστικό βήμα απλούστευσης, ενίσχυσης της σαφήνειας και βελτίωσης της αναγνωσιμότητας του κανονιστικού πλαισίου για τους ίδιους τους γεωργούς.
Όπως τόνισε ο υπουργός, μια καθαρή θεσμική αρχιτεκτονική της ΚΑΠ και της ΚΑλΠ σε συνδυασμό με επαρκή και σταθερή χρηματοδότηση, αποτελεί προϋπόθεση ώστε η ΚΑΠ να μπορεί να ανταποκριθεί στον πολλαπλό της ρόλο σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Στη συζήτηση για την οδηγία περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, ο κ. Τσιάρας επεσήμανε ότι παραμένουν σοβαρές προκλήσεις, καθώς πολλοί προμηθευτές δεν γνωρίζουν πλήρως τα δικαιώματά τους ή διστάζουν να καταγγείλουν περιστατικά, φοβούμενοι αντίποινα. Για την Ελλάδα το ζήτημα δεν είναι ένα τεχνικό θέμα, αλλά θέμα δικαιοσύνης και ισορροπίας στην αγορά.
Ο αγροδιατροφικός τομέας εξακολουθεί να αποτελεί έναν πραγματικά σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης για όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, παρέχοντας προστιθέμενη αξία σε όλες τις χώρες μέλη. Η στόχευση είναι να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα, η εισοδηματική στήριξη των ευρωπαίων αγροτών και η ουσιαστική ανάπτυξη βιωσιμότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
