Η Ελλάδα μπαίνει σε μια νέα εποχή ενεργειακών αναζητήσεων με ένα φιλόδοξο πρόγραμμα δέκα ερευνητικών γεωτρήσεων για υδρογονάνθρακες που θα υλοποιηθεί την περίοδο 2027-2032. Το πρόγραμμα, που παρουσιάστηκε από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), προβλέπει συνολικές επενδύσεις ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ και πιθανή έναρξη παραγωγής από το 2032.
Οι γεωτρήσεις θα πραγματοποιηθούν σε στρατηγικές περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με το Ιόνιο πέλαγος, τα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου να αποτελούν τα κύρια σημεία εστίασης. Η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από τα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών που θα προηγηθούν και θα καθορίσουν την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Το Ιόνιο στο επίκεντρο των προσδοκιών
Η πιο ώριμη περιοχή για άμεση εξερεύνηση είναι το “οικόπεδο 2” στο Ιόνιο πέλαγος, όπου δραστηριοποιείται η κοινοπραξία ExxonMobil, Helleniq Energy και Energean. Εκεί προγραμματίζονται δύο κρίσιμες γεωτρήσεις, η πρώτη στις αρχές του 2027 και η δεύτερα στις αρχές του 2029, με στόχο ένα εκτιμώμενο κοίτασμα 200 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.
Το χρονοδιάγραμμα των υπόλοιπων οκτώ γεωτρήσεων εκτείνεται σε διάφορες περιοχές: στο Ιόνιο και τον Κυπαρισσιακό κόλπο το 2028, νοτιοδυτικά της Κρήτης το ίδιο έτος, δυτικά της Κρήτης το 2030, ενώ οι τέσσερις τελευταίες γεωτρήσεις θα πραγματοποιηθούν στις νέες περιοχές που παραχωρήθηκαν στην κοινοπραξία Chevron-Helleniq την περίοδο 2031-2033.
Η υπογραφή των συμβάσεων μίσθωσης για τις τέσσερις νέες περιοχές από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου αποτελεί ορόσημο για το ελληνικό ενεργειακό πρόγραμμα. Η έκταση των υπό έρευνα θαλάσσιων περιοχών διπλασιάστηκε, από 47.905 σε 94.094 τετραγωνικά χιλιόμετρα, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.
Γεωστρατηγικές προεκτάσεις και ο Κάθετος Διάδρομος
Πέραν της οικονομικής διάστασης, το ελληνικό ενεργειακό πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, ενός στρατηγικής σημασίας έργου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Ο διάδρομος θα διευκολύνει τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και άλλες πηγές προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέχρι την Ουκρανία.
Η σημασία του έργου αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω με την εφαρμογή της απόφασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027. Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Παπασταύρου θα συμμετάσχει σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις στην Ουάσιγκτον με τους ομολόγους του από τις χώρες του διαδρόμου και τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας.
Οικονομικά οφέλη και κοινωνικές προοπτικές
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, το 40% των εσόδων από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων θα επιστρέφει στους πολίτες μέσω κοινωνικής πολιτικής και προγραμμάτων στήριξης. Αυτή η προσέγγιση στοχεύει στη διασφάλιση ότι τα οφέλη από την ενεργειακή ανάπτυξη θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των Ελλήνων πολιτών.
Το επιχειρηματικό μοντέλο που υιοθετείται βασίζεται σε συνεργασίες με κορυφαίους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους. Η Chevron συμμετέχει με ποσοστό 70% στις νέες περιοχές αναλαμβάνοντας τον ρόλο του εντολοδόχου, ενώ η Helleniq Energy κατέχει το υπόλοιπο 30%. Οι σεισμικές έρευνες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν στο τέλος του τρέχοντος έτους.
Παρά τις προσδοκίες, η επιτυχία του προγράμματος παραμένει συνδεδεμένη με την επιβεβαίωση της ύπαρξης εμπορικά βιώσιμων κοιτασμάτων. Οι γεωτρήσεις αποτελούν υψηλού ρίσκου επενδύσεις που απαιτούν εκτεταμένη προετοιμασία και προηγμένη τεχνολογία. Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις από τις γεωλογικές μελέτες δημιουργούν αισιοδοξία για την ανακάλυψη σημαντικών ενεργειακών αποθεμάτων που θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν το ενεργειακό τοπίο της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.
