—
Η εμβολιαστική προστασία ως πυλώνας της καρδιακής υγείας
Η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της θεραπευτικής και προληπτικής στρατηγικής για τους ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα. Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ) ανέπτυξε ένα εκτενές και επιστημονικά τεκμηριωμένο έντυπο με συστάσεις εμβολιασμού, αναγνωρίζοντας ότι οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος μπορούν να απορρυθμίσουν την καρδιακή λειτουργία και να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές.
Για τους ασθενείς με στεφανιαία νόσο, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Η γρίπη, η πνευμονιοκοκκική νόσος και η Covid-19 δεν αποτελούν απλές λοιμώξεις για αυτή την ομάδα ασθενών, αλλά δυνητικά θανατηφόρους κινδύνους. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο εμβολιασμός κατά της γρίπης μειώνει την καρδιαγγειακή θνητότητα έως και 45% σε ασθενείς με ιστορικό οξέος εμφράγματος, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης προστασίας.
Προτεραιότητες εμβολιασμού για διαφορετικές καρδιακές παθήσεις
Η ΕΚΕ διακρίνει ξεκάθαρα τις προτεραιότητες εμβολιασμού ανάλογα με το είδος της καρδιακής νόσου. Για τους ασθενείς με στεφανιαία νόσο, τα εμβόλια με ισχυρή σύσταση είναι αυτά κατά της γρίπης, του πνευμονιόκοκκου και της Covid-19. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο πνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός, ο οποίος συσχετίζεται με μείωση των μείζονων καρδιαγγειακών συμβάντων κατά 10-15% και της συνολικής θνητότητας.
Το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα αποτελεί επίσης σημαντική προσθήκη, προσφέροντας άνω του 90% πρόληψη της νόσου και συμβάλλοντας στη μείωση του κινδύνου οξέος εμφράγματος κατά περίπου 50% τον πρώτο μήνα μετά τη λοίμωξη. Το νεότερο εμβόλιο κατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) αποτελεί αναδυόμενο πεδίο, με δεδομένα που υποδεικνύουν έως 89% πρόληψη σοβαρής λοίμωξης και πιθανά καρδιοπροστατευτικά οφέλη.
Για τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, ο εμβολιασμός στοχεύει διπλά: αφενός στη μείωση του κινδύνου λοίμωξης που μπορεί να απορρυθμίσει τη νόσο, και αφετέρου στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβάντων. Σε αυτή την ομάδα ασθενών, ο συνδυασμός εμβολίων γρίπης και Covid-19 θεωρείται απαραίτητος, ιδιαίτερα όταν οι ασθενείς βρίσκονται σε σταθερή φάση της νόσου τους.
Ειδικές συστάσεις ισχύουν και για τους ασθενείς με διάφορες μορφές μυοκαρδιοπάθειας. Για παράδειγμα, στη διατατική μυοκαρδιοπάθεια συνιστώνται τα εμβόλια για τη γρίπη και την Covid-19, ενώ στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια προστίθεται και ο πνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός.
Ειδικές περιπτώσεις: Καρδιο-ογκολογικοί ασθενείς
Μια ιδιαίτερη ομάδα που χρήζει προσοχής είναι οι καρδιο-ογκολογικοί ασθενείς, δηλαδή άτομα με καρδιαγγειακό νόσημα που υποβάλλονται σε αντικαρκινική θεραπεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έγκαιρη αξιολόγηση της εμβολιαστικής κατάστασης είναι καθοριστικής σημασίας. Οι εμβολιασμοί θα πρέπει να πραγματοποιούνται κατά προτίμηση 2-4 εβδομάδες πριν από την έναρξη της ογκολογικής θεραπείας.
Τα αδρανοποιημένα εμβόλια θεωρούνται ασφαλή και συνιστώνται κατά τη διάρκεια αντικαρκινικής θεραπείας, ενώ τα ζωντανά εξασθενημένα εμβόλια αντενδείκνυνται αυστηρά και για τουλάχιστον 3-6 μήνες μετά το τέλος της θεραπείας.
Ένας νέος πυλώνας πρόληψης
Η ΕΚΕ υπογραμμίζει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα πρόληψης στην καρδιολογία, σε συνδυασμό με την τροποποίηση του τρόπου ζωής, τον έλεγχο παραγόντων κινδύνου και τη φαρμακοθεραπεία. Καλεί τους ιατρούς όλων των ειδικοτήτων να ενσωματώσουν τον εμβολιασμό στην καθημερινή κλινική πρακτική, αναγνωρίζοντας ότι η ολοκληρωμένη εμβολιαστική κάλυψη αποτελεί ουσιώδες τμήμα της δευτερογενούς πρόληψης για τους καρδιοπαθείς.
